Trong bối cảnh dự thảo Luật Nhà Giáo đang được xây dựng, vấn đề luân chuyển, điều động giáo viên trở thành một trong những chủ đề nóng được các chuyên gia và đại biểu Quốc hội quan tâm. Nhiều ý kiến cho rằng, quy trình luân chuyển giáo viên cần đảm bảo tính minh bạch, công bằng và tháo gỡ những “nút thắt” hiện tại để tạo động lực phát triển giáo dục đồng đều giữa các vùng miền.
Thực Trạng Luân Chuyển, Điều Động Giáo Viên
Khó Khăn Trong Điều Động Giáo Viên Vùng Cao
Qua giám sát của Hội đồng Dân tộc Quốc hội năm 2024, Ông Y Thanh Hà Niê Kđăm – Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, nhấn mạnh tình trạng nhiều giáo viên lên vùng cao giảng dạy hàng chục năm nhưng không có cơ hội trở về miền xuôi. Nguyên nhân chủ yếu do:
- Biên chế tại miền xuôi đã tuyển đủ, thậm chí dư thừa.
- Không có cơ chế ưu tiên tiếp nhận giáo viên từ miền núi.
- Chính sách hỗ trợ chưa đủ hấp dẫn để thu hút giáo viên miền xuôi lên vùng cao công tác.
Điều này gây ra nhiều hệ lụy:
- Giáo viên không thể thuyên chuyển dù đã hoàn thành nghĩa vụ ở vùng khó khăn.
- Chất lượng giáo dục tại vùng cao chưa được nâng cao do thiếu giáo viên mới, còn giáo viên lâu năm thì thiếu động lực làm việc.
- Khoảng cách giáo dục giữa các vùng ngày càng gia tăng.
Bất Cập Trong Chính Sách Phụ Cấp Khi Điều Động Giáo Viên
Một vấn đề khác là việc điều động giáo viên về công tác tại phòng chuyên môn của sở GD&ĐT hoặc phòng GD&ĐT. Ông Đỗ Huy Khánh – Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Đồng Nai cho biết:
- Giáo viên khi về cơ quan quản lý giáo dục chỉ được hưởng phụ cấp công vụ 25%, trong khi mất phụ cấp đứng lớp (30% – 35%) và phụ cấp thâm niên.
- Một giáo viên giỏi trước đây có mức lương 10 triệu/tháng, sau khi điều động về cơ quan quản lý giáo dục, chỉ còn khoảng 7 triệu/tháng.
- Chính sách này khiến nhiều giáo viên không muốn về cơ quan quản lý, làm giảm hiệu quả hoạt động giáo dục.
Giải Pháp Đề Xuất Trong Dự Thảo Luật Nhà Giáo
Xây Dựng Cơ Chế Luân Chuyển Minh Bạch, Công Bằng
Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đề xuất cần áp dụng quy trình luân chuyển giáo viên tương tự như trong quân đội:
- Khi có quyết định điều động, giáo viên phải thực hiện và không được từ chối.
- Sau khi công tác ở vùng khó khăn đủ thời gian theo quy định, giáo viên được ưu tiên thuyên chuyển về nơi có điều kiện thuận lợi hơn.
- Các cơ quan quản lý giáo dục cấp tỉnh, huyện phải có trách nhiệm tiếp nhận giáo viên theo đúng lộ trình và quy hoạch nhân sự.
Tăng Cường Chính Sách Hỗ Trợ Tài Chính
Để thu hút và duy trì đội ngũ giáo viên giỏi tại cơ quan quản lý giáo dục, dự thảo Luật Nhà Giáo đề xuất:
- Bảo lưu phụ cấp thâm niên và phụ cấp ưu đãi cho giáo viên điều động trong thời gian tối đa 12 tháng.
- Tăng mức hỗ trợ tài chính để bù đắp mức lương bị giảm khi chuyển công tác.
- Hỗ trợ nhà ở, điều kiện sinh hoạt cho giáo viên công tác ở vùng khó khăn.
Giao Quyền Chủ Động Cho Cơ Quan Quản Lý Giáo Dục
Bà Huỳnh Thị Ánh Sương (ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi) và ông Hoàng Văn Cường (ĐBQH TP Hà Nội) đồng tình với việc giao quyền điều động, luân chuyển giáo viên cho các cơ quan quản lý giáo dục. Bởi vì:
- Cơ quan quản lý giáo dục và cơ sở giáo dục là những đơn vị hiểu rõ nhu cầu nhân sự nhất.
- Có thể linh hoạt điều động giáo viên giữa các vùng, đảm bảo chất lượng giáo dục cân đối.
- Giảm tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ tại một số khu vực.
Điều Khoản Đề Xuất Trong Dự Thảo Luật Nhà Giáo
Dự thảo Luật Nhà Giáo đề xuất quy định cụ thể về điều động nhà giáo như sau:
- Nhà giáo được điều động phải đáp ứng yêu cầu của vị trí công tác mới.
- Quy trình điều động phải công khai, minh bạch, khách quan và đúng quy định pháp luật.
- Nếu chế độ chính sách ở vị trí mới thấp hơn vị trí cũ, nhà giáo được bảo lưu chế độ cũ tối đa 36 tháng.
- Giáo viên điều động từ trường học về cơ quan quản lý giáo dục được bảo lưu phụ cấp thâm niên và ưu đãi trong 12 tháng.
Việc luân chuyển, điều động giáo viên là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và phân bổ nguồn nhân lực hợp lý. Để tháo gỡ những “nút thắt” hiện nay, cần có các chính sách phù hợp, minh bạch và công bằng để đảm bảo quyền lợi cho giáo viên và nâng cao chất lượng giáo dục trên toàn quốc.
Tham khảo thêm
- Học thêm dù là tự nguyện cũng không được thu tiền? Tránh trá hình
- Điều động Giáo viên: Những quy định mới trong luật Nhà giáo
