Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn thế giới, ngành giáo dục Việt Nam đang chủ động xây dựng và triển khai khung năng lực số cho học sinh và giáo viên, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện năng lực số trong dạy và học.
Khung năng lực số: Bước đi tất yếu trong giáo dục thời đại số
Ngày 11/4, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng đã chủ trì cuộc họp quan trọng nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai khung năng lực số và năng lực trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, theo Thông tư số 02/2025 do Bộ GD&ĐT ban hành ngày 24/1/2025.
Theo ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, nhiều bước đi cụ thể đã được tiến hành:
- Phân tích chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018 ở tất cả các cấp học để xác định mức độ yêu cầu cần đạt về năng lực số.
- Rà soát các môn học, hoạt động giáo dục trong chương trình hiện hành để tìm ra cơ hội lồng ghép phát triển năng lực số cho học sinh từ Tiểu học đến THPT.
- Xây dựng nội dung dạy học mới, bổ sung vào chương trình nhằm phù hợp với khung năng lực số.
- Soạn thảo hướng dẫn triển khai thí điểm cho học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên (GDTX).
- Chuẩn bị tập huấn giáo viên về kỹ năng công dân số tại cấp THCS và THPT.
Hướng đến thực tiễn và khả thi
Để đảm bảo triển khai hiệu quả, dự thảo văn bản hướng dẫn đang được lấy ý kiến rộng rãi từ 63 Sở GD&ĐT, các chuyên gia, tổ chức và nhà khoa học. Dự kiến, sau khi tổng hợp và hoàn thiện, văn bản sẽ được trình lãnh đạo Bộ GD&ĐT phê duyệt.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh: “Việc xây dựng khung năng lực số là nhiệm vụ cấp thiết, đồng thời góp phần hiện thực hóa chủ trương ‘Bình dân học vụ số’ của Đảng và Nhà nước.”
Dự thảo cần đưa ra tiêu chí rõ ràng cho từng nhóm đối tượng học sinh, từ Tiểu học đến THPT. Việc áp dụng phải linh hoạt để phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương, không làm gián đoạn hoạt động dạy và học.
Đào tạo giáo viên: Yếu tố then chốt thành công
Bên cạnh học sinh, giáo viên là lực lượng tiên phong trong việc đưa khung năng lực số vào thực tiễn. Do đó, kế hoạch tập huấn cần được xây dựng chi tiết, có sự phối hợp giữa các đơn vị chức năng.
Một số định hướng nổi bật bao gồm:
- Xác định hình thức và nội dung đào tạo phù hợp với từng cấp học.
- Đảm bảo các chương trình tập huấn không ảnh hưởng tiêu cực đến tiến trình giảng dạy.
- Ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể để giáo viên dễ dàng triển khai.
Việc xây dựng khung năng lực số cho giáo viên không chỉ là bước đi bổ sung Thông tư 02 mà còn nhằm kiểm soát chất lượng nội dung đưa vào chương trình giáo dục, hướng tới sự phát triển toàn diện và bền vững trong dạy học thời đại số.
Hướng tới tương lai: Mô hình giáo dục linh hoạt và hội nhập
Trong thời gian tới, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục tổ chức hội thảo để thu thập ý kiến, hoàn thiện dự thảo công văn hướng dẫn triển khai khung năng lực số cho cả học sinh và giáo viên. Dự kiến các hoạt động này sẽ được hoàn thành trong tháng 4 để kịp tiến độ năm học.
Việc triển khai khung năng lực số không chỉ nâng cao kỹ năng số cho thế hệ trẻ mà còn thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, giúp giáo dục Việt Nam nhanh chóng bắt kịp xu hướng toàn cầu.
Tổng kết:
Việc xây dựng và triển khai khung năng lực số là một bước đi chiến lược và kịp thời của ngành giáo dục trong thời đại số. Đây không chỉ là yêu cầu từ thực tiễn mà còn là nền tảng để phát triển một hệ sinh thái giáo dục thông minh, linh hoạt và hội nhập quốc tế. Sự đồng hành từ giáo viên, nhà trường, gia đình và xã hội sẽ là chìa khóa đảm bảo thành công cho quá trình chuyển đổi này.
“Khi xây dựng Khung năng lực số cho giáo viên và học sinh cũng nhằm cụ thể hóa Thông tư 02 đối với từng cấp học, đồng thời phải quản lý được những nội dung đưa vào nhà trường. Sắp tới, Vụ Giáo dục Phổ thông cần tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan đề xuất thời gian tổ chức Hội thảo góp ý Dự thảo công văn hướng dẫn triển khai Khung năng lực số cho học sinh, giáo viên trong tháng 4” – Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nêu rõ.
