Học thêm tự nguyện nhưng không được thu tiền – một đề xuất nhằm ngăn chặn tình trạng dạy thêm trá hình. Cùng tìm hiểu ý kiến của các chuyên gia về vấn đề này.
1. Học Thêm: Tự Nguyện Nhưng Không Được Thu Tiền?
Vấn đề dạy thêm, học thêm lâu nay vẫn là một chủ đề gây tranh cãi trong giáo dục. Học sinh có quyền học thêm, nhưng liệu giáo viên có được phép thu tiền từ những lớp học này hay không?
Trong phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 7/2, Trưởng ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải đã đề xuất quy định rõ ràng hơn về hành vi ép buộc học thêm và vấn đề thu phí đối với các lớp học thêm tự nguyện.
Bà Hải nêu rõ:
“Học thêm dù là tự nguyện cũng không được thu tiền, tránh tình trạng dạy thêm trá hình.”

Điều này nhằm hạn chế tình trạng ép buộc học sinh học thêm dưới hình thức “tự nguyện”, gây áp lực tài chính cho phụ huynh và ảnh hưởng đến sự công bằng trong giáo dục.
2. Học Thêm: Quy Định Hiện Hành Và Những Bất Cập
⚖️ Quy định hiện hành về dạy thêm, học thêm
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT), các trường học chỉ được tổ chức dạy thêm miễn phí cho ba nhóm học sinh sau:
- Học sinh có kết quả chưa đạt trong học kỳ trước.
- Học sinh được chọn bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Học sinh cuối cấp cần bổ trợ kiến thức.
Như vậy, các trường không được tổ chức dạy thêm có thu phí, còn giáo viên không được dạy thêm cho học sinh chính khóa của mình bên ngoài.
3. Tranh Cãi: Học Thêm Tự Nguyện Nhưng Không Được Thu Tiền?
Quy định này đã tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều từ phụ huynh, giáo viên và các chuyên gia giáo dục.
📌 Ý kiến ủng hộ: Tránh tình trạng trá hình và ép buộc
Một số chuyên gia và phụ huynh đồng tình với đề xuất này, cho rằng:
✅ Ngăn chặn tình trạng giáo viên ép học sinh học thêm bằng cách “dạy lướt” trong giờ chính khóa.
✅ Giảm áp lực tài chính cho phụ huynh, đặc biệt là những gia đình có thu nhập thấp.
✅ Tạo môi trường học tập công bằng, không để học sinh có điều kiện kinh tế tốt hơn có lợi thế hơn trong thi cử.
Bà Nguyễn Thanh Hải nhận định:
“Học sinh có thể không muốn đi học thêm, nhưng nếu không học lại sợ bị phân biệt đối xử. Đây là thực trạng cần được xem xét kỹ.”
📌 Ý kiến phản đối: Học thêm cũng là một dịch vụ, sao lại cấm thu tiền?
Tuy nhiên, nhiều giáo viên và nhà trường cho rằng, việc cấm thu phí đối với học thêm tự nguyện là không hợp lý vì:
⚠️ Giáo viên cũng là người lao động, cần được trả công khi dạy ngoài giờ.
⚠️ Học sinh và phụ huynh tự nguyện, không bị ép buộc, thì việc thu phí là hợp lý.
⚠️ Thiếu kinh phí để duy trì cơ sở vật chất nếu các trường không được thu tiền từ học thêm.
Một giáo viên chia sẻ:
“Chúng tôi không ép học sinh học thêm. Nếu dạy miễn phí, lấy gì để duy trì lớp học và công sức giáo viên?”
4. Giải Pháp: Quản Lý Chặt Chẽ Thay Vì Cấm Hoàn Toàn
Thay vì cấm thu tiền hoàn toàn, nhiều chuyên gia đề xuất nên có quy định quản lý chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch trong dạy thêm, học thêm.
✅ Đề xuất giải pháp
- Cho phép thu phí nhưng phải công khai và có quy định trần học phí.
- Giáo viên chỉ được dạy thêm ngoài trường học và không dạy học sinh chính khóa của mình.
- Tăng cường thanh tra để ngăn chặn tình trạng ép buộc học sinh học thêm.
- Khuyến khích các trung tâm giáo dục chuyên nghiệp tổ chức dạy thêm thay vì giáo viên tự mở lớp.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết:
“Tinh thần xây dựng luật không đi vào quá nhiều chi tiết. Tuy nhiên, sẽ có những hướng dẫn cụ thể để đảm bảo thực hiện đúng nguyên tắc công bằng trong giáo dục.”

5. Tuyển Dụng Và Điều Động Giáo Viên: Những Thách Thức Trong Hệ Thống Giáo Dục
Ngoài vấn đề học thêm, tuyển dụng và điều động giáo viên cũng là một nội dung quan trọng trong phiên họp ngày 7/2.
🏫 Cơ sở giáo dục nên tự tuyển dụng giáo viên?
Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương nhấn mạnh:
“Hiện nay, chúng ta đang đổi mới phân cấp, giao quyền tuyển dụng giáo viên cho các cơ sở giáo dục thay vì cơ quan quản lý Nhà nước.”

Lý do:
- Cơ sở giáo dục biết rõ nhất họ cần tuyển ai và vị trí nào thiếu nhân lực.
- Cơ quan quản lý chỉ nên hoạch định chính sách, kiểm tra và giám sát thay vì can thiệp vào quá trình tuyển dụng.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn bày tỏ lo ngại:
“Nếu giao toàn quyền tuyển dụng cho các trường mầm non, tiểu học vùng sâu vùng xa, họ sẽ không đủ nhân lực để tổ chức thi tuyển, chấm thi và đánh giá giáo viên.”
Do đó, việc phân cấp cần có lộ trình phù hợp để tránh gây khó khăn cho các cơ sở giáo dục nhỏ lẻ.
🚀 Điều động giáo viên: Cần chính sách mạnh mẽ hơn
Hiện nay, giáo viên công tác tại vùng khó khăn rất khó được điều động về vùng thuận lợi, dù đã giảng dạy 10-20 năm.
Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đề xuất:
✅ Nhà nước cần có cơ chế điều động giáo viên giữa các tỉnh, thành phố để đảm bảo phân bổ nhân lực hợp lý.
✅ Chính sách ưu đãi tốt hơn cho giáo viên vùng khó khăn để thu hút nhân lực chất lượng cao.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định:
“Dự luật mới đề xuất giao quyền điều động giáo viên cho cấp sở thay vì cấp huyện để mở rộng phạm vi điều động trong toàn tỉnh.”
6. Giải Quyết Tận Gốc Vấn Đề Học Thêm Và Tuyển Dụng Giáo Viên
📌 Về học thêm:
- Học sinh có quyền học thêm, nhưng cần minh bạch trong việc thu phí và ngăn chặn tình trạng ép buộc.
- Nên quản lý chặt chẽ hơn thay vì cấm thu tiền hoàn toàn.
📌 Về tuyển dụng và điều động giáo viên:
- Phân cấp quyền tuyển dụng cho các cơ sở giáo dục nhưng có lộ trình rõ ràng.
- Chính sách hỗ trợ giáo viên vùng khó khăn cần được cải thiện để nâng cao chất lượng giáo dục.
📢 Bạn nghĩ gì về vấn đề này? Hãy để lại ý kiến của bạn trong phần bình luận! 🚀
Tham khảo thêm
- Chuyên gia giáo dục lên tiếng về Thông tư ‘siết’ dạy thêm, học thêm
- Hướng dẫn cách mở lớp dạy thêm tại nhà giáo viên cần biết [Cập nhật mới nhất]

